Sharia-aandelenfondsen: vermogen opbouwen voor en naast een halal financiering

🇧🇪 Cette page existe aussi en français : version française

Wat een sharia-aandelenfonds onderscheidt

Een beleggingsfonds verzamelt het geld van veel beleggers en spreidt het over tientallen of honderden aandelen. Bij een sharia-fonds worden die aandelen eerst gefilterd: geen alcohol, gokken, varkensvlees, conventionele banken of verzekeraars, en geen bedrijven met buitensporige schulden.

Het fonds legt die regels vast in zijn prospectus en laat ze controleren door een sharia-raad van erkende geleerden. Die raad publiceert periodiek een verklaring over de conformiteit en bepaalt welk deel van de inkomsten moet worden gezuiverd en aan goede doelen geschonken.

Actief fonds of indexfonds

Een actief beheerd sharia-fonds laat een beheerder aandelen kiezen binnen het toegelaten universum. Dat kost meer, maar kan een eigen strategie volgen. Een sharia-indexfonds volgt een bestaande islamitische index tegen lagere kosten, zonder keuzes van een beheerder.

Voor de meeste particulieren die sparen voor een woning volstaat een indexfonds. Het is eenvoudiger te begrijpen, goedkoper en transparant. Een actief fonds is interessanter voor wie een specifieke regio of sector wil volgen en bereid is daarvoor hogere beheerkosten te betalen.

Het document met essentiële informatie lezen

Elk fonds dat in België aan particulieren wordt aangeboden, moet een kort document met essentiële beleggersinformatie hebben. Daarin staan het beleggingsbeleid, de risicoklasse, de kosten en de historische of verwachte prestaties, in een vaste en vergelijkbare vorm.

Controleer in dat document of het fonds uitdrukkelijk een sharia-beleid volgt en wie de sharia-raad samenstelt. Een fonds dat zich islamitisch noemt zonder die informatie, verdient wantrouwen. De FSMA ziet toe op de fondsen die in België openbaar worden aangeboden.

Wie biedt dit product aan in België?

BlackRock beheert de iShares MSCI World Islamic UCITS ETF, een sharia-indexfonds dat Belgische beleggers via brokers kunnen kopen. Lightyear biedt dat fonds aan. HSBC Asset Management heeft een reeks islamitische aandelenfondsen in Londen; de beschikbaarheid via Belgische brokers moet worden nagegaan.

Een Belgische bank met een eigen sharia-aandelenfonds in haar aanbod is niet bekend. De app Zoya helpt beleggers om zelf aandelen en fondsen te screenen en het te zuiveren deel van het rendement te berekenen, wat nuttig is bij elk fonds zonder eigen sharia-raad.

Het fonds als bron voor uw inbreng

Een sharia-aandelenfonds leent zich voor een spaarperiode van minstens acht à tien jaar. Wie jong begint te sparen voor een eerste woning, kan zo een groter bedrag opbouwen dan op een rekening zonder rente, maar met het risico van tussentijdse dalingen.

Naarmate de aankoop nadert, vermindert u stap voor stap het aandeel in het fonds. Het geld dat vrijkomt, gaat naar een gewone rekening. Zo is de inbreng op het moment van de akte in euro beschikbaar en niet afhankelijk van de beurs van die week.

Fondsen als waarborg bij een halal financiering

Islamitische financiers mogen een zekerheid vragen, en toegelaten fondsen komen daarvoor in aanmerking. In landen met een uitgebouwde islamitische sector wordt dat soms gedaan voor zakelijke financiering. Voor particulieren in België bestaat zo'n constructie momenteel niet.

Een lokale islamitische bank zou fondsbeleggingen van klanten in pand kunnen nemen voor een murabaha of een ijara. De klant zou zijn belegging behouden en toch een woning of voertuig kunnen financieren, met een kleinere inbreng in contanten en een vooraf bekende winstmarge.

Wat een Belgisch sharia-fonds zou bijdragen

Een fonds dat door een Belgische beheerder wordt aangeboden, met een document in het Nederlands en Frans en een bekende sharia-raad, zou de drempel voor veel spaarders verlagen. Ze zouden niet langer afhankelijk zijn van buitenlandse brokers of Engelstalige documentatie.

Zo'n fonds zou ook in een erkend pensioenspaarplan of in een beleggingsverzekering kunnen worden opgenomen. Daardoor kregen moslimspaarders toegang tot dezelfde fiscale voordelen als andere Belgen, terwijl hun inbreng voor een latere woonfinanciering op een halal manier groeit.

Stappen om in een sharia-fonds te beleggen

1. Lees het document met essentiële beleggersinformatie.
2. Controleer de samenstelling en de verklaringen van de sharia-raad.
3. Vergelijk de lopende kosten met die van een indexfonds.
4. Open een effectenrekening en stel een vast aankoopplan in.
5. Bereken jaarlijks de zuivering en eventuele zakat.

Houd rekening met de Belgische fiscaliteit: beurstaks bij aankoop en verkoop, roerende voorheffing op uitgekeerde dividenden en in sommige gevallen een taks op de verkoopwinst van fondsen met een obligatiecomponent. Een sharia-aandelenfonds bevat normaal geen obligaties met rente.

• een fonds dat een gegarandeerde opbrengst belooft
• een islamitisch label zonder namen van sharia-adviseurs
• fondsen zonder document met essentiële beleggersinformatie
• adviseurs die aanraden met een lening te beleggen

Is een sharia-aandelenfonds veilig?

Het is halal volgens de screeningsregels, maar niet zonder risico. Aandelenkoersen kunnen sterk dalen. Een sharia-fonds sluit banken en sterk geleende bedrijven uit, wat in sommige crisissen helpt, maar het blijft een belegging in aandelen zonder kapitaalgarantie.

Hoeveel kost een sharia-aandelenfonds?

De lopende kosten staan in het document met essentiële informatie. Indexfondsen zijn doorgaans goedkoper dan actief beheerde fondsen. Tel daar de beurstaks, de kosten van de broker en eventuele instapkosten bij om de totale prijs te kennen.

Kan ik een sharia-fonds gebruiken als inbreng voor een murabaha?

Ja, door de deelbewijzen te verkopen en de opbrengst als inbreng in te brengen. Plan die verkoop ruim op voorhand en bewaar de verkoopborderellen. Een financier vraagt altijd naar de herkomst van het geld dat u inbrengt.

Moet ik zakat betalen op mijn fondsbeleggingen?

De meeste geleerden zeggen ja. De berekening gebeurt op de marktwaarde van de deelbewijzen of op het deel van de onderliggende activa dat zakatplichtig is. Screeningsapps bieden een hulpmiddel, maar raadpleeg bij twijfel een geleerde.