Halal sparen voor later en schuldenvrij met pensioen gaan

🇧🇪 Cette page existe aussi en français : version française

Waarom klassiek pensioensparen een probleem vormt

De erkende pensioenspaarfondsen van Belgische banken mengen aandelen en obligaties. Een groot deel van hun rendement komt uit rente op staatsleningen en bedrijfsobligaties. Bovendien worden de aandelen niet gescreend op sectoren als alcohol, gokken of conventionele banken.

Pensioensparen via een tak 21-verzekering levert een gewaarborgde rentevoet op. Dat vaste rendement op ingelegd geld beschouwen de meeste geleerden als riba. Het fiscale voordeel verandert niets aan die vaststelling, ook al is het bedrag van de belastingvermindering aantrekkelijk.

Een halal pensioenpot opbouwen zonder fiscaal voordeel

Een sharia-conform pensioenspaarfonds met Belgische erkenning bestaat op dit moment niet. Wie toch voor later wil sparen, bouwt zelf een portefeuille op met gescreende aandelen of islamitische indexfondsen, zonder belastingvermindering maar met een zuiver rendement.

Het meest gebruikte instrument is een ETF die een islamitische index volgt, zoals de MSCI World Islamic. Zo'n fonds sluit sectoren uit die volgens de sharia verboden zijn en weert bedrijven met te veel schulden of rente-inkomsten op hun balans.

Wie biedt dit product aan in België?

BlackRock beheert de iShares MSCI World Islamic UCITS ETF, die wereldwijde aandelen volgt na een sharia-screening. Belgische beleggers kopen dat fonds via een online broker. Lightyear biedt toegang tot dit ETF op de beurzen van Londen en Frankfurt.

Curvo publiceert een gids over halal ETF's voor Belgische beleggers en biedt een platform voor maandelijks beleggen; het actuele aanbod moet wel worden nagekeken. Met de app Zoya controleert u zelf of een aandeel of fonds conform blijft en berekent u de zuivering.

Schuldenvrij met pensioen: de link met uw halal lening

Wie een woning via murabaha of ijara financiert, betaalt een vaste maandelijkse som die op het actieve inkomen is afgestemd. Met pensioen daalt dat inkomen vaak sterk. Een termijn die vandaag haalbaar is, kan na de loopbaan zwaar op het budget wegen.

Kies daarom een looptijd die eindigt vóór de pensioenleeftijd. Een financiering die op uw veertigste start, eindigt best na hoogstens twintig tot vijfentwintig jaar. Is de looptijd langer, plan dan vervroegde aflossingen met spaargeld uit uw halal pensioenpot.

Een conventionele lening sneller aflossen

Veel moslims in België hebben ooit een klassieke hypotheek of een autolening met rente afgesloten, omdat er geen alternatief was. Wie die schuld wil afbouwen, gebruikt gespaard geld om vervroegd af te lossen en zo minder rente te betalen.

Een vervroegde terugbetaling van een woonkrediet kost in België een wettelijk begrensde wederbeleggingsvergoeding. Vergelijk die kost met de rente die u nog zou betalen. In de meeste gevallen is vroeger aflossen voordeliger, zowel financieel als vanuit religieus oogpunt.

Kosten en risico's van een eigen pensioenportefeuille

Een islamitische ETF rekent jaarlijkse beheerkosten die in de koers verrekend zijn. Daarbovenop betaalt u bij elke aankoop of verkoop de Belgische beurstaks en eventueel een transactiekost van de broker. Vergelijk die kosten vóór u een maandelijks plan opstart.

Een wereldwijd aandelenfonds kan in een slecht beursjaar fors dalen. Wie twintig jaar of meer voor zich heeft, kan zo'n daling meestal uitzitten. Vlak voor het pensioen is het verstandig een groter deel in liquide middelen zonder rente aan te houden.

Ook de wisselkoers speelt mee, omdat een groot deel van de onderliggende aandelen in dollar noteert. Een sterke euro drukt het rendement, een zwakke euro verhoogt het. Spreiding over de tijd en over regio's beperkt dat risico op lange termijn.

Stappen naar een halal pensioenplan

1. Maak een overzicht van al uw lopende leningen en hun einddatum.
2. Bereken hoeveel u maandelijks kunt sparen naast de aflossingen.
3. Open een effectenrekening bij een broker met islamitische ETF's.
4. Beleg op vaste tijdstippen om koersschommelingen te spreiden.
5. Controleer jaarlijks de conformiteit en de resterende schuld.

Bewaar een deel van het spaargeld op een gewone rekening zonder rente als buffer. Bij een koersdaling vlak voor het pensioen hoeft u dan geen aandelen met verlies te verkopen om een laatste termijn van een financiering te betalen.

Wat een islamitisch pensioenproduct zou opleveren

Een Belgisch pensioenspaarfonds met sharia-screening en fiscale erkenning zou duizenden spaarders het belastingvoordeel teruggeven dat ze nu missen. Het zou rendement halen uit aandelen en sukuk in plaats van uit rentedragende obligaties, met een jaarlijks verslag van een sharia-raad.

• beloofde vaste rendementen op een zogenaamd halal pensioenproduct
• fondsen zonder openbare lijst van sharia-adviseurs
• verzekeringen met een gewaarborgde rentevoet onder een islamitisch label
• tussenpersonen die commissies vooraf vragen zonder contract

Mag een moslim aan pensioensparen doen?

Sparen voor later is aanbevolen, maar het klassieke pensioenspaarfonds belegt deels in obligaties met rente. Veel moslims kiezen daarom voor een eigen portefeuille met islamitische ETF's, ook al verliezen ze daarmee de belastingvermindering die aan het erkende pensioensparen verbonden is.

Is het Garantiefonds van toepassing op een ETF?

Nee. Het Garantiefonds beschermt deposito's en bepaalde tak 21-verzekeringen bij een faillissement. Effecten op een effectenrekening worden apart gehouden van het vermogen van de broker, maar een koersverlies op die effecten wordt door geen enkel waarborgfonds vergoed.

Wanneer moet mijn halal woonfinanciering afgelost zijn?

Idealiter enkele jaren vóór het pensioen. Zo vangt u de daling van het inkomen op en houdt u een reserve over. Wie later start, kan met een hogere inbreng of met vervroegde aflossingen de einddatum naar voren halen.

Moet ik zakat betalen op mijn pensioenpot?

Volgens veel geleerden wel, op het deel dat u vrij kunt opnemen en dat boven de nisab ligt. Voor aandelen en ETF's hanteren sommige geleerden een berekening op de onderliggende activa. Apps zoals Zoya helpen bij die jaarlijkse berekening.