Islamitische ETF's in België: beleggen naast en voor uw halal financiering

🇧🇪 Cette page existe aussi en français : version française

Hoe een islamitische ETF werkt

Een ETF is een beursgenoteerd indexfonds. Het koopt alle aandelen van een index in dezelfde verhouding en noteert de hele handelsdag op de beurs. Een islamitische ETF volgt een index waaruit bedrijven met verboden activiteiten of te veel schulden zijn verwijderd.

De bekendste index is de MSCI World Islamic. Die sluit sectoren als alcohol, tabak, gokken, varkensvlees, wapens en conventionele financiële diensten uit. Daarnaast worden bedrijven geweerd waarvan de schulden of de rentedragende tegoeden een bepaalde grens van hun waarde overschrijden.

De zuivering van het rendement

Ook na screening haalt een deel van de bedrijven een kleine fractie van hun omzet uit verboden bronnen. Een belegger berekent dat aandeel in zijn dividend of winst en schenkt het weg. Dat heet zuivering en is een vaste stap bij islamitisch beleggen.

Sommige islamitische ETF's keren geen dividend uit maar herbeleggen het. De zuivering blijft dan nodig, maar gebeurt op basis van de waarde van de belegging. Screeningsapps geven per fonds een geschat percentage dat u jaarlijks aan een goed doel overmaakt.

Wie biedt dit product aan in België?

BlackRock beheert de iShares MSCI World Islamic UCITS ETF, het meest gebruikte wereldwijde islamitische indexfonds in Europa. Belgische beleggers kopen het via een broker. Lightyear biedt het aan op de beurzen van Londen en Frankfurt, met een eenvoudige app voor particulieren.

eToro geeft toegang tot de Wahed FTSE USA Shariah ETF, die enkel Amerikaanse aandelen bevat, en biedt een islamitische rekening zonder swapkosten. Curvo publiceert een gids over halal ETF's voor Belgische beleggers; of het platform zelf een islamitisch fonds aanbiedt, moet worden nagekeken.

De inbreng van een halal lening opbouwen met ETF's

Voor wie pas over tien jaar een woning wil kopen, kan een islamitische ETF de inbreng helpen opbouwen. Over zo'n periode compenseren de stijgingen vaak de tijdelijke dalingen. Bij een kortere horizon is het risico op een verlies vlak voor de aankoop te groot.

Plan daarom een afbouwschema. Vanaf drie à vijf jaar vóór de verwachte aankoop verkoopt u elk jaar een deel van de ETF's en zet u de opbrengst op een rekening zonder rente. Op het moment van de akte staat de volledige inbreng dan veilig klaar.

ETF's als waarborg voor een financiering

In de klassieke bankwereld kunnen effecten in pand worden gegeven voor een lening. Ook een islamitische financier mag een onderpand vragen, want dat is geen rente maar een zekerheid. Het pand moet zelf wel halal zijn, en een islamitische ETF voldoet daaraan.

In België bestaat momenteel geen islamitische financier die ETF's als pand aanvaardt voor een murabaha of ijara. Bij buitenlandse participatieve banken is dat evenmin gebruikelijk. Wie ETF's bezit, kan ze dus vooral verkopen om de inbreng te vergroten en zo minder te moeten financieren.

Kosten, belastingen en risico's in België

Een ETF rekent jaarlijkse beheerkosten. Bij elke aankoop en verkoop betaalt u de Belgische beurstaks, waarvan het tarief afhangt van het type fonds. Voor fondsen die dividenden uitkeren, wordt roerende voorheffing ingehouden op die uitkeringen.

Wie veel belegt, moet ook rekening houden met de taks op de effectenrekeningen, die vanaf een hoge drempel verschuldigd is. Daarnaast speelt het koersrisico: een wereldwijd aandelenfonds kan in een crisisjaar sterk dalen. Een ETF biedt geen enkele kapitaalgarantie.

Wat een lokale islamitische financier zou toevoegen

Bestond er in België een islamitische bank, dan kon zij ETF's van haar klanten als pand aanvaarden voor een murabaha. De klant zou zijn belegging niet hoeven te verkopen en toch een woning of auto kunnen financieren met een lagere inbreng in contanten.

Zo'n combinatie van beleggen en financieren bestaat al in landen met een ontwikkelde islamitische sector. Voor Belgische moslims zou ze betekenen dat hun gescreende spaargeld blijft groeien, terwijl de financiering zonder rente en met een vooraf bekende winstmarge verloopt.

Beginnen met een islamitische ETF

1. Kies een broker die het gewenste fonds aanbiedt.
2. Open een effectenrekening op uw naam.
3. Controleer de ISIN-code en de beurs van notering.
4. Stel een maandelijks of driemaandelijks aankoopplan in.
5. Noteer jaarlijks de zuivering en eventuele zakat.

Bewaar de jaaroverzichten van de broker. Ze zijn nodig voor uw belastingaangifte, in het bijzonder als de rekening in het buitenland wordt aangehouden. Een buitenlandse effectenrekening moet bovendien worden gemeld bij het Centraal Aanspreekpunt van de Nationale Bank.

• fondsen met een sharia-label zonder publieke indexmethode
• adviseurs die een lening aanraden om meer ETF's te kopen
• hefboom-ETF's die zich als islamitisch voorstellen
• beloftes van een gegarandeerd jaarlijks rendement

Is een islamitische ETF volledig halal?

De screening maakt het fonds aanvaardbaar voor de meeste geleerden, maar niet automatisch volledig zuiver. Een klein deel van de inkomsten blijft uit verboden bronnen komen. Daarom vraagt men een jaarlijkse zuivering van het overeenstemmende deel van het rendement.

Hoeveel kost een islamitische ETF?

De beheerkosten liggen doorgaans hoger dan bij een klassiek wereldwijd indexfonds, omdat het fonds kleiner is en de screening extra werk vraagt. Daarbovenop komen beurstaks en eventuele transactiekosten van de broker. Vergelijk die bedragen vóór u kiest.

Kan ik mijn ETF's gebruiken als inbreng voor een woning?

Ja, door ze te verkopen en de opbrengst naar uw rekening over te maken. Doe dat ruim op voorhand, zodat een koersdaling de aankoop niet in gevaar brengt. Bewaar de verkoopborderellen als bewijs van herkomst voor de notaris.

Mag een bank mijn ETF's in pand nemen?

Een pand op toegelaten effecten is volgens de islamitische regels mogelijk, zolang de financiering zelf geen rente bevat. In België biedt geen islamitische financier zo'n constructie aan. Een effectenkrediet met rente van een klassieke bank is niet halal.